Let’s talk about the good news first. At its meeting in mid January, Natural Resources Wales Board formally decided to make the Designation Order regarding the proposed Glyndwr National Park. After a staged programme of consultation of 46 on line and in person events which concluded last November, the final leg of this process saw almost 70% of respondents in favour of the designation. What this means, in effect, is that NRW is satisfied that in terms of both natural beauty and landscape quality on the one hand, and recreational and sustainable tourism opportunities on the other, the proposed area of North East Wales outlined in the consultation process satisfies the criteria for designation. Our Clwydian Range and Dee Valley is, of course, the major component of the overall area considered, with important additions including the Berwyn, Lake Vyrnwy, Ceiriog Valley and Gronant Dunes.

So what happens next?  After the publication of NRW’s decision, the process entered a further public notice under the guidance of Welsh Government period which gave stakeholders and the public a final opportunity to comment on the proposal.

NRW will now report direct to Welsh Government, confirming their position on designation and appraising them of the wider issues raised by stakeholders. Views understands that at least one of the affected unitary authorities has indicated its objection to the idea. In these circumstances it’s expected that the matter will have to be further considered by means of a public inquiry.

Clearly, these things take some time to arrange and it would seem very unlikely that such an inquiry will be convened, let alone concluded, in advance of the Senedd elections in May. Then there’s the uncertainty, given current forecasts, of which party – or combination of parties – will be in government when the results of the election are known and where the creation of a new national park will stand in their list of priorities. A lot of uncertainty then, regarding the way forward – but the positive remains that our National Landscape, and the associated areas concerned, have clearly met the very stringent tests to be regarded as of National Park status. No one can take that away! So, any government can pick that up in the future. It proves that the 1949 National Parks and Access to the Countryside Act under which the National Park would be designated under is still as relevant today as those dark post WW2 days, when the vision of John Dower imagined a Country with National Parks.

Parc Cenedlaethol Glyndŵr – rhywfaint o gynnydd!

Gadewch i ni siarad am y newyddion da yn gyntaf. Yn ei gyfarfod yng nghanol mis Ionawr, penderfynodd Bwrdd Cyfoeth Naturiol Cymru yn ffurfiol wneud y Gorchymyn Dynodi ynghylch Parc Cenedlaethol arfaethedig Glyndŵr. Ar ôl rhaglen ymgynghori gam wrth gam o 46 o ddigwyddiadau ar-lein ac wyneb yn wyneb a ddaeth i ben fis Tachwedd diwethaf, gwelodd rhan olaf y broses hon bron i 70% o’r ymatebwyr o blaid y dynodiad. Yr hyn y mae hyn yn ei olygu, mewn gwirionedd, yw bod Cyfoeth Naturiol Cymru yn fodlon, o ran harddwch naturiol ac ansawdd y dirwedd ar y naill law, a chyfleoedd twristiaeth hamdden a chynaliadwy ar y llaw arall, fod yr ardal arfaethedig o Ogledd-ddwyrain Cymru a amlinellwyd yn y broses ymgynghori yn bodloni’r meini prawf ar gyfer dynodiad. Wrth gwrs, Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy yw prif gydran yr ardal gyffredinol a ystyrir, gydag ychwanegiadau pwysig gan gynnwys y Berwyn, Llyn Efyrnwy, Dyffryn Ceiriog a Thwyni Gronant.
Felly beth sy’n digwydd nesaf? Ar ôl cyhoeddi penderfyniad Cyfoeth Naturiol Cymru, aeth y broses i hysbysiad cyhoeddus pellach o dan arweiniad Llywodraeth Cymru a roddodd gyfle olaf i randdeiliaid a’r cyhoedd wneud sylwadau ar y cynnig.
Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru nawr yn adrodd yn uniongyrchol i Lywodraeth Cymru, gan gadarnhau eu safbwynt ar y dynodiad a’u hysbysu am y materion ehangach a godwyd gan randdeiliaid. Mae Views yn deall bod o leiaf un o’r awdurdodau unedol yr effeithir arnynt wedi nodi ei wrthwynebiad i’r syniad. Yn yr amgylchiadau hyn, disgwylir y bydd yn rhaid ystyried y mater ymhellach trwy ymchwiliad cyhoeddus.
Yn amlwg, mae’r pethau hyn yn cymryd peth amser i’w trefnu ac mae’n ymddangos yn annhebygol iawn y bydd ymchwiliad o’r fath yn cael ei gynnull, heb sôn am ei gwblhau, cyn etholiadau’r Senedd ym mis Mai. Yna mae’r ansicrwydd, o ystyried y rhagolygon cyfredol, ynghylch pa blaid – neu gyfuniad o bleidiau – fydd mewn llywodraeth pan fydd canlyniadau’r etholiad yn hysbys a ble fydd creu parc cenedlaethol newydd yn sefyll yn eu rhestr o flaenoriaethau. Llawer o ansicrwydd felly, ynghylch y ffordd ymlaen – ond mae’r peth cadarnhaol yn parhau bod ein Tirwedd Genedlaethol, a’r ardaloedd cysylltiedig dan sylw, wedi bodloni’r profion llym iawn i gael eu hystyried yn statws Parc Cenedlaethol. Ni all neb gymryd hynny i ffwrdd! Felly, gall unrhyw lywodraeth godi hynny yn y dyfodol. Mae’n profi bod Deddf Parciau Cenedlaethol a Mynediad i Gefn Gwlad 1949, y byddai’r Parc Cenedlaethol yn cael ei ddynodi oddi tani, yr un mor berthnasol heddiw â’r dyddiau tywyll hynny ar ôl yr Ail Ryfel Byd, pan oedd gweledigaeth John Dower yn dychmygu Gwlad â Pharciau Cenedlaethol.