Sunshine and History at Plas Newydd, Llangollen

Susan Fisher

Sixteen friends assembled at Plas Newydd, Llangollen to meet Gail Forrester, a member of the Heritage Staff there.  The weather was perfect, sunny and bright, and the tulips in the garden were a delight.

Unfortunately, Plas Newydd was clad in scaffolding!  It was time for its 4-yearly re-painting job, but that didn’t detract from our enjoyment.

Gail told us about the Ladies of Llangollen who made the house famous – Anglo-Irish aristocratic women, Eleanor Butler and Sarah Ponsonby, who rented the house in 1780, later buying it, and installing the black and white timbering which can be seen today.  They also collected a lot of the carvings in oak which can now be seen inside the house, and stained glass which came from the nearby Valle Crucis Abbey.

After Gail’s talk, we were invited to explore the house at our leisure – too dark, too ornate for my tastes but fascinating to see.  And we completed our visit by viewing the ruins of Castell Dinas Bran atop a local hill and very much enjoying the gardens.

Many thanks to the Friends for organising an outing enjoyed, I’m sure, by everyone.

Heulwen a Hanes ym Mhlas Newydd, Llangollen
Susan Fisher

Daeth un ar bymtheg o ffrindiau ynghyd ym Mhlas Newydd, Llangollen i gwrdd â Gail Forrester, aelod o Staff Treftadaeth yno. Roedd y tywydd yn berffaith, heulog a llachar, ac roedd y tiwlipau yn yr ardd yn hyfrydwch.

Yn anffodus, roedd Plas Newydd wedi’i orchuddio â sgaffaldiau! Roedd hi’n bryd ei waith ail-baentio bob 4 blynedd, ond ni wnaeth hynny leihau ein mwynhad.

Dywedodd Gail wrthym am Ferched Llangollen a wnaeth y tŷ yn enwog – menywod aristocrataidd Eingl-Wyddelig, Eleanor Butler a Sarah Ponsonby, a rentodd y tŷ ym 1780, gan ei brynu’n ddiweddarach, a gosod y pren du a gwyn y gellir ei weld heddiw. Casglon nhw hefyd lawer o’r cerfiadau mewn derw y gellir eu gweld y tu mewn i’r tŷ nawr, a gwydr lliw a ddaeth o Abaty Glyn y Groes gerllaw.

Ar ôl sgwrs Gail, cawsom ein gwahodd i archwilio’r tŷ yn ein hamser hamdden – yn rhy dywyll, yn rhy addurnedig i’m chwaeth ond yn ddiddorol i’w weld. A chwblhawyd ein hymweliad trwy weld adfeilion Castell Dinas Brân ar ben bryn lleol a mwynhau’r gerddi yn fawr iawn.

Diolch yn fawr i’r Cyfeillion am drefnu trip a fwynhawyd, rwy’n siŵr, gan bawb.